Wat is diabetes en welke vormen zijn er

Wat is diabetes?

Diabetes is een van de meest voorkomende ziekten in de westerse wereld. 800.000 tot 900.000 mensen in Nederland hebben diabetes. Dat zoveel mensen diabetes hebben komt mede door de vergrijzing in Nederland.


Hoe werkt het lichaam normaal gesproken?

Suiker is de belangrijkste bron van energie voor de cellen van weefsels. De vorm waarin suiker in het bloed voor komt heet glucose. Je hebt 2 manieren hoe dit in je lichaam terecht komt.

1.      Door voedsel

2.      Door de lever

Na het eten wordt de suiker in de dunne darm verteerd tot glucose en in het bloed opgenomen. Via het bloed wordt het naar de lichaamscellen gebracht die de glucose gebruiken als brandstof voor energie. Om de glucose op te nemen, hebben de lichaamscellen insuline nodig. Dit is een hormoon dat wordt aangemaakt door de eilandjes van Langerhans.

Als er iets gegeten wordt, stijgt de bloedsuikerspiegel. Hierop reageert de alvleesklier en gaat dan insuline produceren.

Insuline zorgt ervoor dat de celwand open gaat, zodat de glucose kan worden opgenomen. Zo neemt het glucosegehalte van het bloed weer af en wordt de productie van insuline minder. De lever zorgt ervoor dat het overschot aan suiker wordt opgeslagen in de vorm van glycogeen. Als het glucosegehalte weer gedaald is, zet de lever het opgeslagen glycogeen weer om in glucose onder invloed van het hormoon glucagon. Daarna geeft de lever de glucose weer af aan het bloed.

Het lichaam is dus constant bezig om de bloedsuikerspiegel op de juiste waarde te houden.


Wat doet het lichaam als je diabetes hebt?

Bij diabetespatiënten wordt de glucose niet in de cellen gebracht en blijft dus in de bloedbaan tot de glucose wordt uitgeplast.

De oorzaak hiervan is dat er geen of te weinig insuline wordt geproduceerd door de alvleesklier. Dit heet diabetes mellitus.

Bij een diabeet is dat proces dus verstoord. Omdat de insuline ontbreekt, kan er geen glucose in de cellen worden opgenomen. Daardoor kan de glucose niet als energiebron gebruikt worden. Er gaat dus heel veel suiker verloren met de urine, omdat de bloedsuikerspiegel zoveel stijgt.

De oorzaak van het ontbreken van insuline is een antilichaam. Type-1-diabetes is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat er antilichamen in het lichaam zitten tegen bepaalde cellen in het bloed. Bij diabetes worden er antilichamen gevonden tegen bestanddelen van de cellen van Langerhans van de alvleesklier, die insuline produceren. Het lichaam begint een afweerreactie, die uiteindelijk lijdt tot de vernietiging van de cellen op de eilandjes van Langerhans. Hierdoor wordt er uiteindelijk totaal geen insuline meer gemaakt. De oorzaak van deze auto-immuunziekte is nog niet bekend.


Welke soorten diabetes zijn er?

Er zijn heel veel verschillende soorten diabetes.

De drie meest voorkomende zijn;

– Diabetes type 1

– Diabetes type 2

– Zwangerschapsdiabetes.

 


Diabetes type 1

Bij diabetes type 1 wordt er door het lichaam geen of bijna geen insuline aangemaakt. Dit komt doordat de bètacellen, die zich bevinden in de alvleesklier in de eilandjes van Langerhans zijn beschadigd. Deze cellen zijn vernietigd door het eigen afweersysteem. Bij deze vorm is het lichaam niet in staat insuline aan te maken. Er is dus altijd een tekort aan insuline. Er is wel insuline nodig om glucose uit het bloed naar de lichaamscellen te brengen, anders blijft de glucose in het bloed zitten en krijg je een veel te hoge bloedsuikerspiegel. Daarom moet er elke dag insuline ingespoten worden, zodat het glucosegehalte op peil blijft. Deze vorm van diabetes wordt daarom ook wel insulineafhankelijke diabetes mellitus (IADM) genoemd.


De klachten ontstaan vaak vrij plotseling, binnen een aantal weken. Daardoor wordt deze vorm van diabetes meestal vrij snel ontdekt. 


De klachten die het meest voorkomen zijn:
– vaak moeten plassen
– dorst
– gewichtsverlies
– vermoeidheid.


Deze ziekte kan op elke leeftijd ontstaan, maar komt vooral voor bij jonge mensen, onder de 40 jaar. Daarom wordt het ook wel jeugddiabetes genoemd.


Diabetes type 2

Bij diabetes type 2 maakt het lichaam nog wel insuline aan, maar te weinig. Ook kan het zijn dat de werking onvoldoende is, doordat doordat het lichaam ongevoelig is voor de insuline. Dit wordt insulineresistentie genoemd. Insulineresistentie komt vooral voor bij mensen met overgewicht, daarom wordt het ook wel overgewichtdiabetes genoemd. Als het lichaam ongevoelig is voor insuline blijft er te veel glucose in het bloed zitten. 


Zwangerschapsdiabetes

Een speciale vorm van diabetes is zwangerschapsdiabetes ook wel zwangerschapssuiker genoemd. Deze soort diabetes ontstaat bij zwangere vrouwen na de 24e week van de zwangerschap. Tijdens de zwangerschap worden er veel hormonen gemaakt. Sommige hormonen kunnen ervoor zorgen dat het lichaam minder goed gaat reageren op insuline. Bij een normale zwangerschap wordt er extra insuline geproduceerd, want dan is er genoeg insuline om de bloedsuikerspiegel op peil te houden. Bij zwangerschapsdiabetes is dit niet het geval. Er blijft dan dus te veel glucose in het bloed zitten.


Na de geboorte van het kind verdwijnt de diabetes meestal binnen 24 uur. Helaas is het wel zo dat vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad 50 procent kans hebben om diabetes type 2 te krijgen.